رافائل لمکین، فعال حقوق بشر
 

رافائل لِمکین (24 ژوئن 1900 – 28 اوت 1959) وکیلی یهودی و اصالتاً لهستانی بود که واژه [انگلیسی] نسل کشی(genocide)  را برای نخستین بار به کار برد. وی پیش از جنگ جهانی دوم فعالیت خود را متوجه نسل کشی ارامنه کرده بود و کمپینی در مورد آنچه آن را "وحشی گری" و "ویرانگری" می نامید به جامعه ملل (League of Nations) ارائه نمود. شهرت او بیشتر به خاطر فعالیتش علیه نسل کشی است، واژه ای که آن را در سال 1943 از ترکیب ریشهgenos  (در یونانی به معنای تبار، خاندان و نژاد) و -cide  (در لاتین به معنای کشتن) ابداع نمود.

رافائل لمکین در سال 1900روستای بزوُودنه (Bezwodne) در روسیه تزاری (اکنون جزء لیتوانی) به دنیا آمد و در خانواده ای یهودی-لهستانی بزرگ شد. پدرش کشاورز و مادرش زنی بسیار روشنفکر بود که نقاش، زبان شناس و دانشجوی فلسفه بود و مجموعه ای بزرگ از کتاب و تاریخ داشت. لمکین تحت تاثیر مادرش 9 زبان (از جمله فرانسوی، عبری و اسپانیایی) را تا سن 14 سالگی فرا گرفت. پس از اتمام دبیرستان شروع به تحصیل در رشته زبان شناسی در دانشگاه جان کاسیمیر(John Casimir)  در شهر لوُِِو (Lwow) نمود. در آنجا بود که لمکین به مقوله این جنایت – که بعدها به صورت تفکر نسل کشی تبلور یافت – علاقمند گشت. وی سپس به دانشگاه هایدلبرگ در آلمان رفت تا در زمینه فلسفه به تحصیل بپردازد. در سال 1933 به لوو بازگشت تا حقوق بخواند. پس از اتمام تحصیلاتش به عنوان دادستان شروع به کار کرد. در سال 1933، در حضور مجمع حقوقی کنفرانس اتحادیه ملل سخنانی ایراد کرد و مقاله ای با عنوان "جنایت وحشی گری" به مثابه جرمی بر ضد قانون بین الملل ارائه نمود. تفکرات او در این مورد بیشتر بر اساس قتل عام [مسیحیان] آشوری در سال 1933 در منطقه Simile  عراق و نیز نسل کشی ارامنه در جنگ جهانی اول بود.

 لمکین در سال 1939 در "جنگ دفاعی لهستان" به ارتش لهستان پیوست و در هنگام محاصره ورشو به دفاع از آن پرداخت پس از جنگ با کمک مالکوم مک دِرموت (Malcolm McDermott) به امریکا آمد. با اینکه خود نجات پیدا کرد، 49 نفر از بستگانش را در هولوکاست از دست داد، و تنها کسانی که از خانواده اش نجات پیدا کردند برادرش، همسرش و دو فرزندش بودند.

 لمکین در امریکا به دانشکده حقوق دانشگاه دوک در کارولاینای شمالی پیوست. در سال 1944 بودجه کارنگی برای صلح جهانی، مهمترین اثر او با عنوان "حکومت دول محور در اروپای اشغال شده" را منتشر نمود. این کتاب حاوی تحلیلی حقوقی و مفصل از حکومت آلمانها در کشورهای تحت اشغال آلمان نازی در دوران جنگ جهانی دوم و نیز شرح کلمه نسل کشی (genocide) بود. در این زمان، تفکر لمکین درباره نسل کشی به عنوان جرمی علیه قانون بین الملل به طور گسترده از سوی جامعه جهانی مورد پذیرش واقع شده بود و از آن به عنوان یکی از مبانی حقوقی در دادگاههای نورمبرگ استفاده شد.

 پس از پایان جنگ، از سال 1948 به بعد لمکین به تدریس قانون کیفری در دانشگاه یِیل پرداخت. وی همچنان به تلاش خود برای تدوین قوانین بین المللی برای تعریف و منع نسل کشی ادامه می داد، و در کنفرانس صلح پاریس نیز که در سال 1945 برگزار شد نیز پیشنهادی برای منع جرائم ضد بشری ارائه نمود، اما این پیشنهاد پذیرفته نشد.

 لمکین در تلاش برای جلب حمایت کشورهای مختلف، قطعنامه ای برای اتخاذ یک "معاهده نسل کشی" به آنها ارائه نمود و با کمک ایالات متحده امریکا، این قطعنامه را برای بررسی به مجمع عمومی(General Assembly)   تسلیم کرد. معاهده منع و مجازات جنایت نسل کشی در 9 دسامبر 1948 رسماً اتخاذ و ارائه گردید. لمکین در زمان لازم الاجرا شدن این کنوانسیون تنها به بخشی از هدف خود دست یافت، زیرا که این پیمان تنها بر جنبه های فیزیکی نسل کشی تأکید داشت و آنها را این گونه تعریف نمود:

  ...هر عملی که با هدف از بین بردن کلی یا جزئی یک گروه نژادی، قومی، ملی یا مذهبی باشد، از جمله:

 • کشتن اعضای گروه؛

• وارد ساختن آسیب جسمی یا روانی شدید به اعضای گروه؛

• تحمیل عمدی شرایط زیستی بر اعضای گروه با هدف نابود سازی کلی یا جزئی آن؛

• تحمیل روشهایی برای پیشگیری از زاد و ولد در گروه؛

• انتقال تحمیلی کودکان یک گروه به گروهی دیگر

 رافائل لمکین به پاس فعالیتهایی که برای افزایش آگاهی در زمینه نسل کشی انجام داده بود، صلیب اعظم کوبا را از پادشاه کارلوس مانوئل دِ سسپدس (Cuban Grand Cross of the Order of Carlos Manuel de Cespedes) در 1950 و جایزه استیون وایز  (Stephen Wise)را از کنگره یهودیان آمریکا در 1951 و نیز صلیب لیاقت را از جمهوری فدرال آلمان دریافت نمود. در پنجاهمین سالگرد اتخاذ کنوانسیون، دبیرکل سازمان ملل متحد از وی به عنوان "نمونه ای برجسته از تعهد اخلاقی " یاد نمود.

 لمکین در سال 1959 در سن 59 سالگی بر اثر سکته قلبی در دفتر روابط عمومی میلتون بلُو (Milton Blow) درگذشت. طنز تلخ در اینجا بود که در مراسم یادبود مردی که عمرش را صرف زنده نگاه داشتن یاد میلیونها نفر قربانی نسل کشی کرده بود، تنها هفت نفر شرکت کردند.
 

برگردان و اقتباس از: wikipedia